<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="T26n1527"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Taishō Tripiṭaka, Electronic version, No. 1527 涅槃论</title> <title xml:lang="zh-Hans">大正新修大藏经数位版, No. 1527 涅槃论</title> <author><name role="" type="person">婆薮槃豆</name>作 元魏 达摩菩提译</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Taisho</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">T</idno>.<idno type="vol">26</idno>.<idno type="no">1527</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Taishō Tripiṭaka</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">大正新修大藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">涅槃论</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Text as provided by Mr. Hsiao Chen-Kuo, Tripitaka Koreana as provided by Mr. Christian Wittern, Text as provided by Anonymous from USA, Punctuated text as provided by Mr. Li Ming-Fang</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">萧镇国大德提供，维习安大德提供之高丽藏 CD 经文，北美某大德提供，李明芳大德提供新式标点</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>新式标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【大】</witness> <witness xml:id="wit1">【宋】</witness> <witness xml:id="wit2">【元】</witness> <witness xml:id="wit3">【明】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="1999-06-28T20:20:59"> CW (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT (99/6/28) </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <lb n="0277c04" ed="T"/> <lb n="0277c05" ed="T"/> <lb n="0277c06" ed="T"/><cb:docNumber>No. 1527</cb:docNumber> <lb n="0277c07" ed="T"/><cb:juan n="001" fun="open"><cb:mulu n="001" type="卷"/><cb:jhead><anchor xml:id="nkr_note_orig_0277006" n="0277006"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0277006" n="0277006"/><anchor xml:id="beg0277006" n="0277006"/>涅槃论一卷<anchor xml:id="end0277006"/></cb:jhead></cb:juan> <lb n="0277c08" ed="T"/> <lb n="0277c09" ed="T"/><byline cb:type="author"><name role="" type="person">婆薮槃豆</name>作</byline> <lb n="0277c10" ed="T"/><byline cb:type="Translator"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0277007" n="0277007"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0277007" n="0277007"/><anchor xml:id="beg0277007" n="0277007"/>沙门<anchor xml:id="end0277007"/>达摩菩提译</byline> <lb n="0277c11" ed="T"/><cb:div type="jing"><lg type="regular" xml:id="lgT26p0277c1101"><l>顶礼净觉海，</l><l>住持甘露门，</l> <lb n="0277c12" ed="T"/><l>亦礼不思议，</l><l>自性淸净藏。</l> <lb n="0277c13" ed="T"/><l>救世诸度门，</l><l>正趣实谛道，</l> <lb n="0277c14" ed="T"/><l>及如学而学，</l><l>如法证实義，</l> <lb n="0277c15" ed="T"/><l>愍长迷苍生，</l><l>含悲传世间。</l></lg> <lb n="0277c16" ed="T"/><p xml:id="pT26p0277c1601">从初如是至流血洒地，名不思议神通反示 <lb n="0277c17" ed="T"/>分。〈<name role="" type="person">纯陀</name>〉、〈哀歎〉二品，名成就种姓遣执分。从三 <lb n="0277c18" ed="T"/>告<anchor xml:id="nkr_note_orig_0277008" n="0277008"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0277008" n="0277008"/><anchor xml:id="beg0277008" n="0277008"/>以<anchor xml:id="end0277008"/>下讫〈大众问品〉，名正法实義分。五行十 <lb n="0277c19" ed="T"/>功德，名方便修成分。〈狮子吼品〉，名離诸放逸 <lb n="0277c20" ed="T"/>入证分。〈迦葉品〉，名慈光善巧住持分。〈憍陈如 <lb n="0277c21" ed="T"/>品〉，名显相分。云何得长寿金刚不壞身？迦葉 <lb n="0277c22" ed="T"/>欲共众生同闻故问。答意我修三业故得长 <lb n="0277c23" ed="T"/>寿。云何金刚不壞身问？一切众生皆败壞，云 <lb n="0277c24" ed="T"/>何得不壞？如前所行得不壞。云何坚固力？心 <lb n="0277c25" ed="T"/>无分别故得坚固。无来无去故长寿。不可说 <lb n="0277c26" ed="T"/>故不壞。无流动故坚固。云何得长寿，金刚不 <lb n="0277c27" ed="T"/>壞身故得长寿。云何不壞，得坚固力故不壞。 <lb n="0277c28" ed="T"/>迦葉为众生非一问可了，答法相不尽故问。</p> <lb n="0277c29" ed="T"/><p xml:id="pT26p0277c2901">愿<persName>佛</persName>开微密，廣为众生说。云何微密？身外有 <pb n="0278a" ed="T" xml:id="T26.1527.0278a"/> <lb n="0278a01" ed="T"/><persName>佛</persName>亦不密、身内有<persName>佛</persName>亦非密、非有非无亦非 <lb n="0278a02" ed="T"/>密，众生是<persName>佛</persName>故微密。云何众生是<persName>佛</persName>？众生非 <lb n="0278a03" ed="T"/>有、非无、非非有非非无，是故众生是<persName>佛</persName>。</p> <lb n="0278a04" ed="T"/><p xml:id="pT26p0278a0401">云何得廣大，为众作依止？何以<anchor xml:id="nkr_note_orig_0278001" n="0278001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0278001" n="0278001"/><anchor xml:id="beg0278001" n="0278001"/>故<anchor xml:id="end0278001"/>名廣大？ <lb n="0278a05" ed="T"/>无有识相、无不是<persName>佛</persName>、行无不净、德无不满，故 <lb n="0278a06" ed="T"/>言为众作依止。见释迦依止者，不名依止。小 <lb n="0278a07" ed="T"/>乘解義，慈故令众生依止。实非阿罗汉，如 <lb n="0278a08" ed="T"/>与罗汉等者，昔教王宫生得阿罗汉，今说王 <lb n="0278a09" ed="T"/>宫非生、双林非灭。云何非罗汉如与罗汉等？ <lb n="0278a10" ed="T"/>迦葉未蒙<persName>佛</persName>教，不问四依止。问：<persName>如来</persName>若王 <lb n="0278a11" ed="T"/>宫非生、双林非灭，自然得戒，不由四果，实 <lb n="0278a12" ed="T"/>非阿罗汉。云何<persName>如来</persName>与罗汉等？解云：若如 <lb n="0278a13" ed="T"/>来实是阿罗汉，四依可与罗汉等。<persName>佛</persName>实非罗 <lb n="0278a14" ed="T"/>汉，那得言如与罗汉等？释迦身有二名：一 <lb n="0278a15" ed="T"/>名应来；二名菩萨实行。言应者，从莲花藏世 <lb n="0278a16" ed="T"/>界是大莊严<persName>佛</persName>，作太子现王宫生、双林灭，此 <lb n="0278a17" ed="T"/>是菩萨遊戏法。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0278002" n="0278002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0278002" n="0278002"/><anchor xml:id="beg0278002" n="0278002"/>第二<anchor xml:id="end0278002"/>真者，无所从来，云何与 <lb n="0278a18" ed="T"/>罗汉等？<persName>佛</persName>有二种名：一真<persName>佛</persName>，化同声闻阿罗 <lb n="0278a19" ed="T"/>汉，<persName>佛</persName>非实声闻，云何与四声闻等？解向前 <lb n="0278a20" ed="T"/>实有罗汉，可言我与罗汉等；前不曾有罗汉， <lb n="0278a21" ed="T"/>言罗汉者我身自作，云何与等？又解释迦身 <lb n="0278a22" ed="T"/>名阿罗汉，性地菩萨云何与罗汉等。第二实 <lb n="0278a23" ed="T"/>行菩萨应来，亦能化作<persName>佛</persName>。释迦实是阿罗汉， <lb n="0278a24" ed="T"/>可言等；释迦不曾是罗汉，云何等？是故<anchor xml:id="nkr_note_orig_0278003" n="0278003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0278003" n="0278003"/><anchor xml:id="beg0278003" n="0278003"/>正<anchor xml:id="end0278003"/> <lb n="0278a25" ed="T"/>性地菩萨是阿罗汉，阿罗汉此菩萨，实非<persName>佛</persName>， <lb n="0278a26" ed="T"/>罗汉云何与<persName>佛</persName>等？释迦实是阿罗汉，可言等； <lb n="0278a27" ed="T"/>释迦不曾是罗汉，云何等？是故正实行菩 <lb n="0278a28" ed="T"/>萨是阿罗汉，是故王宫生、双林灭皆是遊戏， <lb n="0278a29" ed="T"/>菩萨现作，前实无阿罗汉，由我化故众生得 <pb n="0278b" ed="T" xml:id="T26.1527.0278b"/> <lb n="0278b01" ed="T"/>阿罗汉，是故我作阿罗汉。第二<name role="" type="person">莲花藏世界</name> <lb n="0278b02" ed="T"/>菩萨化，与我无异，是故实非阿罗汉如与罗 <lb n="0278b03" ed="T"/>汉等。若我实是罗汉，菩萨可与我等；执我为 <lb n="0278b04" ed="T"/>罗汉者，此非菩萨法相化通，皆是不实。解 <lb n="0278b05" ed="T"/>四依：欢喜地为初依；六地为二依；八地为 <lb n="0278b06" ed="T"/>三依；法雲地为四依。化声闻，声闻虚断，不曾 <lb n="0278b07" ed="T"/>是阿罗汉，云何与等？菩萨名为法<persName>佛</persName>，亦名缘 <lb n="0278b08" ed="T"/><persName>佛</persName>。云何法<persName>佛</persName>？从法中生，行法故得见故，名 <lb n="0278b09" ed="T"/>法<persName>佛</persName>。云何缘<persName>佛</persName>？有缘故见，名为缘<persName>佛</persName>。问：迦 <lb n="0278b10" ed="T"/>葉意若自解，不须如此问；若不曾闻、不曾见， <lb n="0278b11" ed="T"/>云何作如此问？答：迦葉是十二童子，<persName>如来</persName>威 <lb n="0278b12" ed="T"/>神力加教故能问。迦葉所问，正是涅槃，更无 <lb n="0278b13" ed="T"/>异外。</p> <lb n="0278b14" ed="T"/><p xml:id="pT26p0278b1401">云何知天魔为众作留难？解：此迦葉正问如 <lb n="0278b15" ed="T"/>来身，不问未来。何以<anchor xml:id="nkr_note_orig_0278004" n="0278004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0278004" n="0278004"/><anchor xml:id="beg0278004" n="0278004"/>得<anchor xml:id="end0278004"/>知？众生身自不信， <lb n="0278b16" ed="T"/>云何有外魔来作留难？<persName>如来</persName>今在道树下始 <lb n="0278b17" ed="T"/>成<persName>佛</persName>，正法将兴，魔畏失其徒众故作留难。</p> <lb n="0278b18" ed="T"/><p xml:id="pT26p0278b1801">云何诸调御心喜说真谛？云何名调御？凡夫 <lb n="0278b19" ed="T"/>众生无所知，闻大乘是大乘、闻小乘是小乘、 <lb n="0278b20" ed="T"/>闻苦是苦、<anchor xml:id="nkr_note_orig_0278005" n="0278005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0278005" n="0278005"/><anchor xml:id="beg0278005" n="0278005"/>闻<anchor xml:id="end0278005"/>乐是乐，何以名调御？非苦说 <lb n="0278b21" ed="T"/>苦、非乐说乐、非常说常、昔日说小今说大， <lb n="0278b22" ed="T"/>亦不名心喜说真谛、不名为调御。今说无常 <lb n="0278b23" ed="T"/>非无常、苦乐非苦乐、无来无去，是名说真 <lb n="0278b24" ed="T"/>谛。</p> <lb n="0278b25" ed="T"/><p xml:id="pT26p0278b2501">正善具成就，演说四顚倒。正善具成就者，菩 <lb n="0278b26" ed="T"/>萨行四无量心，十波罗蜜无不平等，是名相 <lb n="0278b27" ed="T"/>中正善，菩萨行无不正善。声闻有彼此故，不 <lb n="0278b28" ed="T"/>名为正善；菩萨无彼此故，名为正善。第二正 <lb n="0278b29" ed="T"/>善者，昔教不正，声闻不具成就。今者涅槃理 <pb n="0278c" ed="T" xml:id="T26.1527.0278c"/> <lb n="0278c01" ed="T"/>正，无来无去无生无灭，名为正善具成就。第 <lb n="0278c02" ed="T"/>二从欢喜<anchor xml:id="nkr_note_orig_0278006" n="0278006"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0278006" n="0278006"/><anchor xml:id="beg0278006" n="0278006"/>已<anchor xml:id="end0278006"/>上至法雲地，是名具成就。演 <lb n="0278c03" ed="T"/>说四顚倒，声闻人言我常乐我净、<persName>佛</persName>苦空无 <lb n="0278c04" ed="T"/>常是倒，声闻苦空无常、<persName>佛</persName>常乐我净亦顚倒。 <lb n="0278c05" ed="T"/><persName>佛</persName>常乐我净、众生苦空无常亦是倒。云何如 <lb n="0278c06" ed="T"/>来说四顚倒？为声闻说。正说四顚倒是不顚 <lb n="0278c07" ed="T"/>倒，更无外法是顚倒不顚倒，是名心喜说真 <lb n="0278c08" ed="T"/>谛。经云“说法不有亦不无，是名真谛”。</p> <lb n="0278c09" ed="T"/><p xml:id="pT26p0278c0901">云何诸菩萨能见难见性？迦葉有二种意：一 <lb n="0278c10" ed="T"/>欲使一切众生知有<persName>佛</persName>性；二不欲使见<persName>佛</persName>性。 <lb n="0278c11" ed="T"/>何以不欲使知见？欲令<persName>如来</persName>深解<persName>佛</persName>性。何以 <lb n="0278c12" ed="T"/>故名深？<persName>佛</persName>性非是可作可造可修可得故，名 <lb n="0278c13" ed="T"/>深。声闻狭小不究竟，不能见。菩萨行慈悲 <lb n="0278c14" ed="T"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0278007" n="0278007"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0278007" n="0278007"/><anchor xml:id="beg0278007" n="0278007"/>廣<anchor xml:id="end0278007"/>济，不求见。为众生故、被缚故，名难见。 <lb n="0278c15" ed="T"/>第二解：<anchor xml:id="nkr_note_orig_0278008" n="0278008"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0278008" n="0278008"/><anchor xml:id="beg0278008" n="0278008"/><persName>佛</persName>性<anchor xml:id="end0278008"/>非是可见法，能见所见能知所 <lb n="0278c16" ed="T"/>知能修所修故，名能见难见性。</p> <lb n="0278c17" ed="T"/><p xml:id="pT26p0278c1701">云何解满字及与半字義？半字者渐教，满字 <lb n="0278c18" ed="T"/>者涅槃，满足教故名满字。摄<persName>佛</persName>教果功德尽， <lb n="0278c19" ed="T"/>名满字。声闻缘觉教不满足故，名半字。涅槃 <lb n="0278c20" ed="T"/>名顿亦名渐。今论涅槃，二谛相对中满。就行 <lb n="0278c21" ed="T"/>有满不满，故名渐教；<anchor xml:id="nkr_note_orig_0278009" n="0278009"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0278009" n="0278009"/><anchor xml:id="beg0278009" n="0278009"/>就<anchor xml:id="end0278009"/>理无满不满。是故涅 <lb n="0278c22" ed="T"/>槃名渐教，形半字。涅槃名顿教。第二复次 <lb n="0278c23" ed="T"/>言满半者，是众生妄想，理不是满不满，是故 <lb n="0278c24" ed="T"/>言涅槃渐教。云何诸菩萨能见难见性？是或 <lb n="0278c25" ed="T"/>但见法。又言云何解满字及与半字義？今更 <lb n="0278c26" ed="T"/>无见不见。</p> <lb n="0278c27" ed="T"/><p xml:id="pT26p0278c2701">云何共圣行？如娑罗娑鸟。<persName>如来</persName>在王宫，娶妇 <lb n="0278c28" ed="T"/>有儿，或出家与声闻同。譬如娑罗娑鸟，共为 <lb n="0278c29" ed="T"/>一群不可分别，圣者<persName>如来</persName>与一切众生同修 <pb n="0279a" ed="T" xml:id="T26.1527.0279a"/> <lb n="0279a01" ed="T"/>同行故，言云何共圣行，如娑罗娑鸟。第二解： <lb n="0279a02" ed="T"/>色为圣人，声闻色心为圣人，菩萨圣人非心 <lb n="0279a03" ed="T"/>色。言有心色者，故非圣人。声闻圣人形色为 <lb n="0279a04" ed="T"/>共，菩萨圣人无靑黄赤白心识，理共有心识 <lb n="0279a05" ed="T"/>凡夫，无心识圣人故言圣人。言娑罗娑鸟者 <lb n="0279a06" ed="T"/>总名，譬<persName>如来</persName>共一切众生不可分别。迦邻提 <lb n="0279a07" ed="T"/>者，譬涅槃别一切众生，还去声闻意。菩萨 <lb n="0279a08" ed="T"/>知<persName>如来</persName>与一切众生无差别，故名共。解有相 <lb n="0279a09" ed="T"/>捨離。<persName>如来</persName>未出世，有凡有圣相捨離；<persName>如来</persName>出 <lb n="0279a10" ed="T"/>世，一切众生不相捨離。声闻意。菩萨不相捨 <lb n="0279a11" ed="T"/>離者，<persName>如来</persName>不出世不相捨離，<persName>如来</persName>出世不相 <lb n="0279a12" ed="T"/>離。解世谛无苦空无常，第一義谛无常乐我 <lb n="0279a13" ed="T"/>净。有人言：无世谛，有常乐我净。浅解義理。 <lb n="0279a14" ed="T"/>又有人言：有是世谛，无是第一義谛；亦有亦 <lb n="0279a15" ed="T"/>无是世谛，非有非无是第一義谛。非有非无 <lb n="0279a16" ed="T"/>更无外法故，名共圣行。</p> <lb n="0279a17" ed="T"/><p xml:id="pT26p0279a1701">迦邻提日月，太白与岁星。云何名日月？此日 <lb n="0279a18" ed="T"/>月者，譬喩凡夫见日月有出没，圣人不曾见 <lb n="0279a19" ed="T"/>出没。第二声闻人，见<persName>佛</persName>王宫生、双林灭。菩萨 <lb n="0279a20" ed="T"/>不曾见王宫生、双林入涅槃。第三日月没故， <lb n="0279a21" ed="T"/>太白岁星出，世人生怪。<persName>如来</persName>入涅槃，声闻缘 <lb n="0279a22" ed="T"/>觉出，法与<persName>如来</persName>异，故言星出。众生妄见日月 <lb n="0279a23" ed="T"/>岁星有出没，而实无出没；众生见<persName>如来</persName>有生 <lb n="0279a24" ed="T"/>灭，而<persName>如来</persName>实无生灭。</p> <lb n="0279a25" ed="T"/><p xml:id="pT26p0279a2501">云何未发心而名为菩萨？声闻有发不发，缘 <lb n="0279a26" ed="T"/>觉亦有发不发，菩萨亦有发不发，此三种菩 <lb n="0279a27" ed="T"/>萨名发心。云何发心者？果异可得名发心。如 <lb n="0279a28" ed="T"/>来从初教，众生有发不发。昔教有发，不名为 <lb n="0279a29" ed="T"/>发。云何不名发？见有<persName>佛</persName>异可得可求，差别不 <pb n="0279b" ed="T" xml:id="T26.1527.0279b"/> <lb n="0279b01" ed="T"/>名发。何者名发？今说无相涅槃理<anchor xml:id="nkr_note_orig_0279001" n="0279001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0279001" n="0279001"/><anchor xml:id="beg0279001" n="0279001"/>熏<anchor xml:id="end0279001"/>故，令 <lb n="0279b02" ed="T"/>一切发，名为发。无有声闻缘觉菩萨，有发不 <lb n="0279b03" ed="T"/>发故。言未发心而名为菩萨，涅槃平等照一 <lb n="0279b04" ed="T"/>切故，一切未发心皆名为菩萨。迦葉何故问 <lb n="0279b05" ed="T"/>云何未发心而名为菩萨？发心者，见日月。不 <lb n="0279b06" ed="T"/>发心，不见日月。二发心者见常住，不发心 <lb n="0279b07" ed="T"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0279002" n="0279002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0279002" n="0279002"/><anchor xml:id="beg0279002" n="0279002"/>者<anchor xml:id="end0279002"/>不见。向者<persName>如来</persName>出世有发不发，发者见、 <lb n="0279b08" ed="T"/>不发不见。今者涅槃平等照，发亦是发亦是 <lb n="0279b09" ed="T"/>不发。</p> <lb n="0279b10" ed="T"/><p xml:id="pT26p0279b1001">云何于大众而得无所畏？菩萨出世慈悲平 <lb n="0279b11" ed="T"/>等，不壞众生相故。言无所畏，菩萨无畏、众 <lb n="0279b12" ed="T"/>生亦无畏。云何众生不畏？菩萨出世不壞众 <lb n="0279b13" ed="T"/>生相，是故众生亦不畏。<persName>如来</persName>出世，以慈悲喜 <lb n="0279b14" ed="T"/>捨四无量心，平等无有差别，无有天魔外道 <lb n="0279b15" ed="T"/>乃至一阐提，如一子想无所畏。何以众生无 <lb n="0279b16" ed="T"/>所畏？一切众生视<persName>如来</persName>如父母，故无所畏。何 <lb n="0279b17" ed="T"/>以名阐提？不识<persName>佛</persName>、不识内外道，名一阐提。问： <lb n="0279b18" ed="T"/>一阐提不识内外，与菩萨何异？解言：菩萨 <lb n="0279b19" ed="T"/>不识内外不杀，一阐提不识故行杀。犹如 <lb n="0279b20" ed="T"/>阎浮金无能说其过。解：此是和众義。阎浮檀 <lb n="0279b21" ed="T"/>金有四种。其四者何？一、靑；二、黄；三、赤；四、紫磨。 <lb n="0279b22" ed="T"/>靑者喩外道，黄者喩声闻缘觉，赤喩六波罗 <lb n="0279b23" ed="T"/>蜜菩萨，紫磨喩<persName>如来</persName>。阎浮金亦有靑黄赤白， <lb n="0279b24" ed="T"/>有四种诸色。二者世间好物，虽复端正犹有 <lb n="0279b25" ed="T"/>缺少。阎浮金者不如此物，不可说其过。喩如 <lb n="0279b26" ed="T"/>来得涅槃，亦种种声闻、外道、六波罗蜜菩萨， <lb n="0279b27" ed="T"/>犹如阎浮金不可说其过。紫磨金具有众色， <lb n="0279b28" ed="T"/>喩涅槃具有天魔外道、声闻缘觉、六波罗蜜菩 <lb n="0279b29" ed="T"/>萨。何以如此？此外更无异法。紫磨金一切具 <pb n="0279c" ed="T" xml:id="T26.1527.0279c"/> <lb n="0279c01" ed="T"/>足，诸色不可说。声闻缘觉、六波罗蜜、外道种 <lb n="0279c02" ed="T"/>种有故不可说。涅槃理非靑黄赤白法，亦靑 <lb n="0279c03" ed="T"/>黄赤白故，言不可说。若有靑黄赤白可说其 <lb n="0279c04" ed="T"/>过，此靑黄赤白不曾有故不可说。云何处浊 <lb n="0279c05" ed="T"/>世不汚如莲花？浊世者五浊。云何五浊？劫浊、 <lb n="0279c06" ed="T"/>烦恼浊。释迦出于五浊，王宫生有妻子，金银 <lb n="0279c07" ed="T"/>七珍种种财物，皆名为浊；不为所染故，名处 <lb n="0279c08" ed="T"/>浊世不汚如莲花。第二第三乘法名之为浊， <lb n="0279c09" ed="T"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0279003" n="0279003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0279003" n="0279003"/><anchor xml:id="beg0279003" n="0279003"/>金<anchor xml:id="end0279003"/>者涅槃，不为三乘所染，故名不汚。</p> <lb n="0279c10" ed="T"/><p xml:id="pT26p0279c1001">云何处烦恼，烦恼不能染？如医疗众病，不为 <lb n="0279c11" ed="T"/>病所汚。迦葉问意據<persName>如来</persName>，三界烦恼、九十 <lb n="0279c12" ed="T"/>八使，<persName>如来</persName>出世不为所汚。一切众生，三界烦 <lb n="0279c13" ed="T"/>恼、九十八使所汚。第二声闻缘觉、六波罗蜜， <lb n="0279c14" ed="T"/>计有烦恼可断、<persName>佛</persName>果可得，是故为烦恼所汚。 <lb n="0279c15" ed="T"/>十地菩萨，行通达大智故，不为烦恼所汚。第 <lb n="0279c16" ed="T"/>四大菩萨望果，亦为烦恼所汚。今者涅槃非 <lb n="0279c17" ed="T"/>是因果所得，是故不为所汚。第五四谛教乃 <lb n="0279c18" ed="T"/>至般若波罗蜜、法花，亦<anchor xml:id="nkr_note_orig_0279004" n="0279004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0279004" n="0279004"/><anchor xml:id="beg0279004" n="0279004"/>名<anchor xml:id="end0279004"/>烦恼所汚，今者涅 <lb n="0279c19" ed="T"/>槃理，无流动、无得失、无起灭，是故不为所汚， <lb n="0279c20" ed="T"/>如医疗众病，不为病所汚。<persName>如来</persName>出世始从三 <lb n="0279c21" ed="T"/>归五戒，乃至菩萨戒弹指低头，以渐教化治 <lb n="0279c22" ed="T"/>众生病，知烦恼故不为病所汚。众生不知烦 <lb n="0279c23" ed="T"/>恼故，恒为病所汚。第二次第教，亦名治众 <lb n="0279c24" ed="T"/>生病。第三名力教，神通变化身一切降伏，亦 <lb n="0279c25" ed="T"/>名治众生病。第四今时说涅槃，治前别教患， <lb n="0279c26" ed="T"/>亦名疗众病。云何名患？一切众生未发心名 <lb n="0279c27" ed="T"/>患。见丈六发心，又解非丈六使发心。涅槃 <lb n="0279c28" ed="T"/>平等照，令使发心故，名疗众病。</p> <lb n="0279c29" ed="T"/><p xml:id="pT26p0279c2901">生死大海中，云何作船师？三界名生死，<persName>如来</persName> <pb n="0280a" ed="T" xml:id="T26.1527.0280a"/> <lb n="0280a01" ed="T"/>出世亦名生死。何以名生死？<persName>如来</persName>法能度众 <lb n="0280a02" ed="T"/>生令不生死，故言生死大海中作船师。第二 <lb n="0280a03" ed="T"/>丈六说次第法，乃至法花亦名生死法。今说 <lb n="0280a04" ed="T"/>涅槃，无来无去无生无灭，度前生死教，故名 <lb n="0280a05" ed="T"/>船师。初解丈六不生死，及教不生灭。第二丈 <lb n="0280a06" ed="T"/>六及教亦生死，涅槃无生灭。第三<persName>佛</persName>灭度 <lb n="0280a07" ed="T"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0280001" n="0280001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0280001" n="0280001"/><anchor xml:id="beg0280001" n="0280001"/>後<anchor xml:id="end0280001"/>，谁能度生死？唯大菩萨能度生死。第四 <lb n="0280a08" ed="T"/>菩萨亦不能度，大涅槃理能度生死。喩世间 <lb n="0280a09" ed="T"/>船师，善解方便能知海难，烦恼大海三界为 <lb n="0280a10" ed="T"/>船，<persName>如来</persName>种种方便说三乘法为船师。世间船 <lb n="0280a11" ed="T"/>师指因指果，众生上船；<persName>如来</persName>方便说三乘法， <lb n="0280a12" ed="T"/>说因说果，言出三<anchor xml:id="nkr_note_orig_0280002" n="0280002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0280002" n="0280002"/><anchor xml:id="beg0280002" n="0280002"/>界<anchor xml:id="end0280002"/>者犹是生死，是故以三 <lb n="0280a13" ed="T"/>界为船。初次第教者，以生死度众生故，名 <lb n="0280a14" ed="T"/>为船师；法花以万行为船<anchor xml:id="nkr_note_orig_0280003" n="0280003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0280003" n="0280003"/><anchor xml:id="beg0280003" n="0280003"/>师<anchor xml:id="end0280003"/>。今涅槃以无 <lb n="0280a15" ed="T"/>生死为船，何以示病所汚？复有生死大海中， <lb n="0280a16" ed="T"/>云何作船师？前去烦恼。又烦恼大海中作船 <lb n="0280a17" ed="T"/>师，度令到彼岸。云何捨生死？如蛇脱故皮。 <lb n="0280a18" ed="T"/>迦葉问：<persName>如来</persName>出世生死，今说入涅槃道。我不 <lb n="0280a19" ed="T"/>生不死，如蛇脱故皮不生灭。次第丈六所说 <lb n="0280a20" ed="T"/>是生死法，今者说涅槃不灭。前次第教此教 <lb n="0280a21" ed="T"/>无理，如蛇脱故皮，无利无功德。今者涅槃无 <lb n="0280a22" ed="T"/>生无灭，亦不破教。第二一切众生，乃至言说 <lb n="0280a23" ed="T"/>不言说，有形类悉有空名，唯涅槃是真实理。</p> <lb n="0280a24" ed="T"/><p xml:id="pT26p0280a2401">云何观三宝，犹如天意树？三宝名轨则，<persName>如来</persName> <lb n="0280a25" ed="T"/>出世<anchor xml:id="nkr_note_orig_0280004" n="0280004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0280004" n="0280004"/><anchor xml:id="beg0280004" n="0280004"/>示<anchor xml:id="end0280004"/>现有三宝。由有三宝故，受三皈得 <lb n="0280a26" ed="T"/>五戒，亦得弹指，亦得随意所修随意所得。如 <lb n="0280a27" ed="T"/>来亦名如意<anchor xml:id="nkr_note_orig_0280005" n="0280005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0280005" n="0280005"/><anchor xml:id="beg0280005" n="0280005"/>三宝<anchor xml:id="end0280005"/>，亦名<anchor xml:id="nkr_note_orig_0280006" n="0280006"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0280006" n="0280006"/><anchor xml:id="beg0280006" n="0280006"/><persName>如来</persName>如意、众生如 <lb n="0280a28" ed="T"/>意。云何<anchor xml:id="end0280006"/>众生如意？随意受三皈五戒，乃至菩 <lb n="0280a29" ed="T"/>萨悉得果报故，名众生如意。<persName>如来</persName>如意者，随 <pb n="0280b" ed="T" xml:id="T26.1527.0280b"/> <lb n="0280b01" ed="T"/>众生根感，故名如意。今言涅槃如意者，一切 <lb n="0280b02" ed="T"/>苦乐善恶无不是理，故名如意，故言观三宝 <lb n="0280b03" ed="T"/>犹如天意树。喩<name role="" type="person">他化自在天</name>有一树，能随诸 <lb n="0280b04" ed="T"/>天意所得故，名如意树。诸天行行久故，感得 <lb n="0280b05" ed="T"/>此树。三宝亦如是，众生行行久故，感得丈 <lb n="0280b06" ed="T"/>六，故名三宝犹如天意树。</p> <lb n="0280b07" ed="T"/><p xml:id="pT26p0280b0701">三乘若无性，云何而得说三乘者非，<persName>如来</persName>说 <lb n="0280b08" ed="T"/>一法？三乘者，众生根故，言一音说随类解。如 <lb n="0280b09" ed="T"/>来说三乘不名说，逐众生根故，有小有大。如 <lb n="0280b10" ed="T"/>来虽说三乘，非<persName>如来</persName>本意。何者<persName>如来</persName>本意？涅 <lb n="0280b11" ed="T"/>槃是。迦葉问意，三乘若无性，云何而得说？如 <lb n="0280b12" ed="T"/>来答<anchor xml:id="nkr_note_orig_0280007" n="0280007"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0280007" n="0280007"/><anchor xml:id="beg0280007" n="0280007"/>意<anchor xml:id="end0280007"/>，一切诸<persName>佛</persName>不为众生说三乘。今者 <lb n="0280b13" ed="T"/>涅槃实相，小非小、大非大，当知三乘教是一 <lb n="0280b14" ed="T"/>相，无有大小。第三说涅槃理处，不道大、不道 <lb n="0280b15" ed="T"/>小，众生智差别，故教差别，理无差别大小故， <lb n="0280b16" ed="T"/>得说大小。向者差别者，正是无差别，更无异 <lb n="0280b17" ed="T"/>外。</p> <lb n="0280b18" ed="T"/><p xml:id="pT26p0280b1801">犹如乐未生，云何名受乐？迦葉问言：众生不 <lb n="0280b19" ed="T"/>知乐，云何说受乐？凡夫有苦无乐，菩萨有乐 <lb n="0280b20" ed="T"/>无苦。何以有乐？菩萨智通达到果故知乐，众 <lb n="0280b21" ed="T"/>生不知故苦。菩萨知果，言菩萨乐不是乐，众 <lb n="0280b22" ed="T"/>生苦不是苦，等是妄故。涅槃无苦无乐，名为 <lb n="0280b23" ed="T"/>大乐，故乐未生，云何名受乐？问：<persName>如来</persName><name role="" type="person">娑罗林</name> <lb n="0280b24" ed="T"/>说法，何以不纯戒，持得福戒？不得福戒，外道 <lb n="0280b25" ed="T"/>是，<persName>佛</persName>戒非。<persName>佛</persName>答意，向者杂教是涅槃，更无外 <lb n="0280b26" ed="T"/>道涅槃。云何诸菩萨而得不壞众？一、解声 <lb n="0280b27" ed="T"/>闻缘觉六波罗蜜菩萨乃至外道，有彼此、有 <lb n="0280b28" ed="T"/>得证，故名为壞众。第二菩萨密行密教，知众 <lb n="0280b29" ed="T"/>生根性，不壞众生相故名壞。菩萨所不壞者 <pb n="0280c" ed="T" xml:id="T26.1527.0280c"/> <lb n="0280c01" ed="T"/>能壞、不能壞非菩萨。能作法如此不乖法相 <lb n="0280c02" ed="T"/>故，名不壞众。第三菩萨知涅槃无靑黄赤白， <lb n="0280c03" ed="T"/>无彼此故，名不壞众。第四不壞者，涅槃理非 <lb n="0280c04" ed="T"/>得非证、非造非作故，得不壞众。第五真理不 <lb n="0280c05" ed="T"/>壞众生，众生亦不壞理。何以如此？众生是 <lb n="0280c06" ed="T"/>理，理外更无众生，故不壞众。</p> <lb n="0280c07" ed="T"/><p xml:id="pT26p0280c0701">云何为生盲而作眼目导？迦葉问：云何作眼 <lb n="0280c08" ed="T"/>目导？一解前教声闻缘觉六波罗蜜，随其相 <lb n="0280c09" ed="T"/>解名生盲。<persName>如来</persName>解声闻缘觉六波罗蜜，若曾 <lb n="0280c10" ed="T"/>有所得，是不可<anchor xml:id="nkr_note_orig_0280008" n="0280008"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0280008" n="0280008"/><anchor xml:id="beg0280008" n="0280008"/>开<anchor xml:id="end0280008"/>，此法曾有故开。譬如盲 <lb n="0280c11" ed="T"/>人不知靑黄赤白，若有人语靑黄赤白转迷。 <lb n="0280c12" ed="T"/>若道无靑黄赤白，称所解，名作开喩。三乘人 <lb n="0280c13" ed="T"/>明有因有果，差别有得不得。今语涅槃，若有 <lb n="0280c14" ed="T"/>长有短、有得有不得转迷。言涅槃无靑黄赤 <lb n="0280c15" ed="T"/>白，无得无证、无长无短故，名为开因。丈六修 <lb n="0280c16" ed="T"/>道持戒佈施不是因，因<persName>佛</persName>性无得无修是名 <lb n="0280c17" ed="T"/>为因。一切众生视三乘人以为法，三乘者名 <lb n="0280c18" ed="T"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0280009" n="0280009"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0280009" n="0280009"/><anchor xml:id="beg0280009" n="0280009"/>靑<anchor xml:id="end0280009"/>盲。非但三乘人，一切众生亦<anchor xml:id="beg_1" type="star"/>靑<anchor xml:id="end_1"/>盲。法 <lb n="0280c19" ed="T"/>非可见不可见、可开不可开、可至不可至， <lb n="0280c20" ed="T"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0280010" n="0280010"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0280010" n="0280010"/><anchor xml:id="beg0280010" n="0280010"/>以<anchor xml:id="end0280010"/>教故道<anchor xml:id="beg_2" type="star"/>靑<anchor xml:id="end_2"/>盲；理不道<anchor xml:id="beg_3" type="star"/>靑<anchor xml:id="end_3"/>盲无<anchor xml:id="beg_4" type="star"/>靑<anchor xml:id="end_4"/>盲，是 <lb n="0280c21" ed="T"/>故道<anchor xml:id="beg_5" type="star"/>靑<anchor xml:id="end_5"/>盲不<anchor xml:id="beg_6" type="star"/>靑<anchor xml:id="end_6"/>盲不乖法相。若有此二种， <lb n="0280c22" ed="T"/>可道不曾有、不曾无。何以说是有不有、无不 <lb n="0280c23" ed="T"/>无、开不开都不乖，故言开。</p> <lb n="0280c24" ed="T"/><p xml:id="pT26p0280c2401">云何<anchor xml:id="nkr_note_orig_0280011" n="0280011"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0280011" n="0280011"/><anchor xml:id="beg0280011" n="0280011"/>示<anchor xml:id="end0280011"/>多头，唯愿大仙说？迦葉问意，<persName>如来</persName>初 <lb n="0280c25" ed="T"/>教种种多头，今涅槃何以唯一无二。<persName>如来</persName>答 <lb n="0280c26" ed="T"/>非我多头，众生昔行多根故，是故说多头。故 <lb n="0280c27" ed="T"/>言示多头。第二法多。何以名多？法相如此， <lb n="0280c28" ed="T"/>所以示多头。第三所由说多。此法若有，可名 <lb n="0280c29" ed="T"/>多说；此法不曾有，是故不多说。第四涅槃理 <pb n="0281a" ed="T" xml:id="T26.1527.0281a"/> <lb n="0281a01" ed="T"/>相如此，非是多不多。第五真理本<anchor xml:id="nkr_note_orig_0281001" n="0281001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0281001" n="0281001"/><anchor xml:id="beg0281001" n="0281001"/>末<anchor xml:id="end0281001"/>非是 <lb n="0281a02" ed="T"/>有无法，是故说不说无所妨碍。</p> <lb n="0281a03" ed="T"/><cb:juan n="001" fun="close"><cb:jhead><anchor xml:id="nkr_note_orig_0281002" n="0281002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0281002" n="0281002"/><anchor xml:id="beg0281002" n="0281002"/>涅槃论一卷<anchor xml:id="end0281002"/></cb:jhead></cb:juan></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0277006" to="#end0277006"><lem wit="#wit.orig">涅槃论一卷</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">涅槃论</rdg><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit3">大槃涅槃经论</rdg></app> <app from="#beg0277007" to="#end0277007"><lem wit="#wit.orig">沙门</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">元魏沙门</rdg></app> <app from="#beg0277008" to="#end0277008"><lem wit="#wit.orig">以</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">已</rdg></app> <app from="#beg0278001" to="#end0278001"><lem wit="#wit.orig">故</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3"><space quantity="0"/></rdg></app> <app from="#beg0278002" to="#end0278002"><lem wit="#wit.orig">第二</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">第一</rdg></app> <app from="#beg0278003" to="#end0278003"><lem wit="#wit.orig">正</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">止</rdg></app> <app from="#beg0278004" to="#end0278004"><lem wit="#wit.orig">得</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">故</rdg></app> <app from="#beg0278005" to="#end0278005"><lem wit="#wit.orig">闻</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3"><space quantity="0"/></rdg></app> <app from="#beg0278006" to="#end0278006"><lem wit="#wit.orig">已</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">以</rdg></app> <app from="#beg0278007" to="#end0278007"><lem wit="#wit.orig">廣</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">旷</rdg></app> <app from="#beg0278008" to="#end0278008"><lem wit="#wit.orig"><persName>佛</persName>性</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">性<persName>佛</persName></rdg></app> <app from="#beg0278009" to="#end0278009"><lem wit="#wit.orig">就</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">然</rdg></app> <app from="#beg0279001" to="#end0279001"><lem wit="#wit.orig">熏</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">勋</rdg></app> <app from="#beg0279002" to="#end0279002"><lem wit="#wit.orig">者</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3"><space quantity="0"/></rdg></app> <app from="#beg0279003" to="#end0279003"><lem wit="#wit.orig">金</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">今</rdg></app> <app from="#beg0279004" to="#end0279004"><lem wit="#wit.orig">名</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">为</rdg></app> <app from="#beg0280001" to="#end0280001"><lem wit="#wit.orig">後</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3"><space quantity="0"/></rdg></app> <app from="#beg0280002" to="#end0280002"><lem wit="#wit.orig">界</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">果</rdg></app> <app from="#beg0280003" to="#end0280003"><lem wit="#wit.orig">师</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3"><space quantity="0"/></rdg></app> <app from="#beg0280004" to="#end0280004"><lem wit="#wit.orig">示</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">亦</rdg></app> <app from="#beg0280005" to="#end0280005"><lem wit="#wit.orig">三宝</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3"><space quantity="0"/></rdg></app> <app cb:word-count="10" from="#beg0280006" to="#end0280006"><lem wit="#wit.orig"><persName>如来</persName>如意、众生如<lb n="0280a28" ed="T"/>意。云何</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3"><space quantity="0"/></rdg></app> <app from="#beg0280007" to="#end0280007"><lem wit="#wit.orig">意</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">言</rdg></app> <app from="#beg0280008" to="#end0280008"><lem wit="#wit.orig">开</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">闻</rdg></app> <app from="#beg0280009" to="#end0280009"><lem wit="#wit.orig">靑</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">淸</rdg></app> <app from="#beg_1" to="#end_1" corresp="#0280009"><lem wit="#wit.orig">靑</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">淸</rdg></app> <app from="#beg0280010" to="#end0280010"><lem wit="#wit.orig">以</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">比</rdg></app> <app from="#beg_2" to="#end_2" corresp="#0280009"><lem wit="#wit.orig">靑</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">淸</rdg></app> <app from="#beg_3" to="#end_3" corresp="#0280009"><lem wit="#wit.orig">靑</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">淸</rdg></app> <app from="#beg_4" to="#end_4" corresp="#0280009"><lem wit="#wit.orig">靑</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">淸</rdg></app> <app from="#beg_5" to="#end_5" corresp="#0280009"><lem wit="#wit.orig">靑</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">淸</rdg></app> <app from="#beg_6" to="#end_6" corresp="#0280009"><lem wit="#wit.orig">靑</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">淸</rdg></app> <app from="#beg0280011" to="#end0280011"><lem wit="#wit.orig">示</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit3">六</rdg></app> <app from="#beg0281001" to="#end0281001"><lem wit="#wit.orig">末</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3"><space quantity="0"/></rdg></app> <app from="#beg0281002" to="#end0281002"><lem wit="#wit.orig">涅槃论一卷</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2 #wit3">大般涅槃经论</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="cbeta-notes"> <head>CBETA 挍注</head> <p> <note resp="#resp1" n="0277006" type="mod" target="#nkr_note_mod_0277006">涅槃论一卷【大】，涅槃论【宋】，大槃涅槃经论【元】【明】</note> <note resp="#resp1" n="0277007" type="mod" target="#nkr_note_mod_0277007">沙门【大】，元魏沙门【宋】【元】【明】</note> <note resp="#resp1" n="0277008" type="mod" target="#nkr_note_mod_0277008">以【大】，已【宋】【元】【明】</note> <note resp="#resp1" n="0278001" type="mod" target="#nkr_note_mod_0278001">故【大】，〔－〕【宋】【元】【明】</note> <note resp="#resp1" n="0278002" type="mod" target="#nkr_note_mod_0278002">第二【大】，第一【宋】【元】【明】</note> <note resp="#resp1" n="0278003" type="mod" target="#nkr_note_mod_0278003">正【大】，止【宋】【元】【明】</note> <note resp="#resp1" n="0278004" type="mod" target="#nkr_note_mod_0278004">得【大】，故【宋】【元】【明】</note> <note resp="#resp1" n="0278005" type="mod" target="#nkr_note_mod_0278005">闻【大】，〔－〕【宋】【元】【明】</note> <note resp="#resp1" n="0278006" type="mod" target="#nkr_note_mod_0278006">已【大】，以【宋】【元】【明】</note> <note resp="#resp1" n="0278007" type="mod" target="#nkr_note_mod_0278007">廣【大】，旷【宋】【元】【明】</note> <note resp="#resp1" n="0278008" type="mod" target="#nkr_note_mod_0278008"><persName>佛</persName>性【大】，性<persName>佛</persName>【宋】【元】【明】</note> <note resp="#resp1" n="0278009" type="mod" target="#nkr_note_mod_0278009">就【大】，然【宋】【元】【明】</note> <note resp="#resp1" n="0279001" type="mod" target="#nkr_note_mod_0279001">熏【大】，勋【宋】</note> <note resp="#resp1" n="0279002" type="mod" target="#nkr_note_mod_0279002">者【大】，〔－〕【宋】【元】【明】</note> <note resp="#resp1" n="0279003" type="mod" target="#nkr_note_mod_0279003">金【大】，今【宋】【元】【明】</note> <note resp="#resp1" n="0279004" type="mod" target="#nkr_note_mod_0279004">名【大】，为【宋】【元】【明】</note> <note resp="#resp1" n="0280001" type="mod" target="#nkr_note_mod_0280001">後【大】，〔－〕【宋】【元】【明】</note> <note resp="#resp1" n="0280002" type="mod" target="#nkr_note_mod_0280002">界【大】，果【宋】【元】【明】</note> <note resp="#resp1" n="0280003" type="mod" target="#nkr_note_mod_0280003">师【大】，〔－〕【宋】【元】【明】</note> <note resp="#resp1" n="0280004" type="mod" target="#nkr_note_mod_0280004">示【大】，亦【宋】【元】【明】</note> <note resp="#resp1" n="0280005" type="mod" target="#nkr_note_mod_0280005">三宝【大】，〔－〕【宋】【元】【明】</note> <note resp="#resp1" n="0280006" type="mod" target="#nkr_note_mod_0280006">（<persName>如来</persName>…云何）十字【大】，〔－〕【宋】【元】【明】</note> <note resp="#resp1" n="0280007" type="mod" target="#nkr_note_mod_0280007">意【大】，言【宋】【元】【明】</note> <note resp="#resp1" n="0280008" type="mod" target="#nkr_note_mod_0280008">开【大】，闻【宋】【元】【明】</note> <note resp="#resp1" n="0280009" type="mod" target="#nkr_note_mod_0280009">靑【大】＊，淸【宋】＊【元】＊【明】＊</note> <note resp="#resp1" n="0280010" type="mod" target="#nkr_note_mod_0280010">以【大】，比【宋】【元】【明】</note> <note resp="#resp1" n="0280011" type="mod" target="#nkr_note_mod_0280011">示【大】，六【元】【明】</note> <note resp="#resp1" n="0281001" type="mod" target="#nkr_note_mod_0281001">末【大】，〔－〕【宋】【元】【明】</note> <note resp="#resp1" n="0281002" type="mod" target="#nkr_note_mod_0281002">涅槃论一卷【大】，大般涅槃经论【元】【明】</note> </p> </cb:div> <cb:div type="taisho-notes"> <head>大正藏 挍注</head> <p> <note resp="#resp2" n="0277006" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0277006">涅槃论一卷＝涅槃论【宋】，大槃涅槃经论【元】【明】</note> <note resp="#resp2" n="0277007" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0277007">（元魏）＋沙门【三】</note> <note resp="#resp2" n="0277008" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0277008">以＝已【三】</note> <note resp="#resp2" n="0278001" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0278001">〔故〕－【三】</note> <note resp="#resp2" n="0278002" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0278002">第二＝第一【三】</note> <note resp="#resp2" n="0278003" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0278003">正＝止【三】</note> <note resp="#resp2" n="0278004" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0278004">得＝故【三】</note> <note resp="#resp2" n="0278005" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0278005">〔闻〕－【三】</note> <note resp="#resp2" n="0278006" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0278006">已＝以【三】</note> <note resp="#resp2" n="0278007" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0278007">廣＝旷【三】</note> <note resp="#resp2" n="0278008" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0278008"><persName>佛</persName>性＝性<persName>佛</persName>【三】</note> <note resp="#resp2" n="0278009" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0278009">就＝然【三】</note> <note resp="#resp2" n="0279001" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0279001">熏＝勋【宋】</note> <note resp="#resp2" n="0279002" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0279002">〔者〕－【三】</note> <note resp="#resp2" n="0279003" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0279003">金＝今【三】</note> <note resp="#resp2" n="0279004" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0279004">名＝为【三】</note> <note resp="#resp2" n="0280001" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0280001">〔後〕－【三】</note> <note resp="#resp2" n="0280002" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0280002">界＝果【三】</note> <note resp="#resp2" n="0280003" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0280003">〔师〕－【三】</note> <note resp="#resp2" n="0280004" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0280004">示＝亦【三】</note> <note resp="#resp2" n="0280005" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0280005">〔三宝〕－【三】</note> <note resp="#resp2" n="0280006" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0280006">〔<persName>如来</persName>…云何〕十字－【三】</note> <note resp="#resp2" n="0280007" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0280007">意＝言【三】</note> <note resp="#resp2" n="0280008" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0280008">开＝闻【三】</note> <note resp="#resp2" n="0280009" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0280009">靑＝淸【三】＊</note> <note resp="#resp2" n="0280010" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0280010">以＝比【三】</note> <note resp="#resp2" n="0280011" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0280011">示＝六【元】【明】</note> <note resp="#resp2" n="0281001" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0281001">〔末〕－【三】</note> <note resp="#resp2" n="0281002" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0281002">涅槃论一卷＝大般涅槃经论【元】【明】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>